Người
viết tuy không biết tiến trình tạo thành em bé trong bụng mẹ như thế
nào, nhưng hoạt động cháy nổ trong đầu máy xe hơi thì biết ít nhiều, đại
khái là thế này: Xăng được đưa vào xi lanh, hòa chung với không khí,
phát sinh hiện tượng cháy nổ, làm chuyển động pít-tông gây ra chuyển
động dây chuyền dẫn tới trục bánh xe, đẩy bánh xe đi tới. Không có xăng
thì xe không chạy, điều đó ai cũng biết. Nhưng nếu không nhờ một ống
dẫn, hút không khí ngoài trời đưa vào, hòa với xăng để phát sinh cháy nổ
trong đầu máy thì xe cũng không chạy, điều này có lẽ ít người biết. Nên
cái ống dẫn - quan trọng không khác gì “lỗ mũi” của con người - bị lãng
quên, cho đến một ngày nó bị nghẹt thì xe không nổ máy nữa.
2. Vai trò bộ lọc khí
Xem ra vai trò cái lỗ mũi không phải tầm
thường, chúng ta cần bỏ chút thời giờ để nghiên cứu và chăm sóc. Trước
tiên, mở nắp đậy đầu máy, bạn có thể nhận ngay ra một cái ống cao su khá
lớn, một đầu nối với máy, đầu kia thông ra ngoài trời để lấy không khí.
Nhưng không khí hút qua ống chưa thể chạy thẳng vào xi lanh ngay. Trước
khi được “tiến cung”, cái khối không khí tạp nhạp đó phải được sàng lọc
sạch sẽ đã. Đó chính là nhiệm vụ của bộ lọc, một dụng cụ bằng giấy, vải
hoặc “xốp”, được xếp lại thành nhiều nếp để tăng cường diện tích sàng
lọc. Rác rến theo khí trời vào ống, bị giữ lại tại đây, để cho luồng khí
sạch theo các khe xốp tiến vào, hòa với xăng làm thành một hỗn hợp cháy
nổ và thực hiện chức năng đầu máy….
Rác rến tích lũy lâu ngày chầy tháng, bít
luôn các “khe thở” trên màng xốp khiến không khí không thể lọt qua,
hoặc chỉ lọt qua một phần rất ít, không cân xứng với xăng để tạo thành
một hỗn hợp đúng mức… gây ra tình trạng máy xe không nổ, hoặc cháy nổ
không “tới”, xe không dọt mà lại hao xăng. Bạn có thể kiểm tra việc này
bằng cách nhờ người nổ máy rồi ra sau xe đứng nhìn vào ống bô: Làn khói
xịt ra bình thường là màu trắng, bây giờ có màu đen, sờ vào thấy ươn
ướt, là vì còn lẫn nhiều xăng “sống” do cháy chưa hết thì đã bị thải ra.
Thời buổi này, bỏ tiền mua xăng đã đau mà còn phải chịu tiền xăng
“sống” trong khí thải nữa thì thật là vô lý, thậm vô lý!
3. Thay lọc khí như thế nào?
* “Nghi thức" thay Air Filter
Trước tiên đậu xe dưới bóng mát trên
khoảng sân bằng phẳng. Lật nắp đậy đầu máy lên, và dùng que chống cho
chắc chắn để cái nắp sắt kềnh càng ấy khỏi rơi xuống đầu bạn trong lúc
đang lui cui làm việc. Để cho máy xe nguội hẳn rồi bắt đầu ra tay.
Trong khi chờ máy nguội thì vào nhà lấy
ra những dụng cụ sau: Một con dao cạnh mỏng, 2 cái tuộc-vít cỡ trung –
một mũi dẹt (standard) và một mũi khế (Philips) – cùng ít giẻ lau tay.
1. Tìm vị trí Air Filter:
Air Filter là một cái màng xốp, hình chữ
nhật, hoặc cuốn lại thành hình ống tròn, đặt trong một cái hộp bảo vệ.
Trong các loại xe cũ, còn dùng kỹ thuật carburetor, các bạn sẽ thấy hộp
bảo vệ hình tròn, trông như cái bánh “đô nất” lớn. Nay thì loại “đô nất”
ấy đã thất truyền rồi, trong các đời xe bây giờ, bạn sẽ thấy một cái
hộp hình vuông hoặc chữ nhật, gồ lưng lên gần giữa khoang đầu máy, hoặc
có thể nghiêng về phía thành xe. Cứ thấy cái hộp nào lớn nhất, không
phải kim loại, nối với một ống dẫn lớn một đầu vào máy một đầu chỉa ra
ngoài trời, thì là chính nó.
2. Mở hộp đựng Air Filter:
Hộp đựng Air Filter được gắn bằng mấy cái
móc bấm (clip) kim loại khá lớn. Kê cạnh dao hoặc tuộc-vít đầu dẹt vào
móc, nẩy nó ra. Nẩy hết móc bấm chạy quanh chu vi hộp là bạn có thể lấy
nắp hộp ra được rồi.
Nếu nhà sản xuất không gắn hộp bằng Clip mà bằng vít dài thì cũng vậy: Dùng tuộc-vít để xoáy chúng ra, rồi “nẩy” nắp hộp lên.
Bạn sẽ nhìn thấy cái Air Filter an vị bên
trong, được chế tạo bằng xốp hoặc giấy đặc biệt màu trắng, vàng, cam
hoặc đỏ, với nhiều vệt bẩn hoặc bụi nám lỗ chỗ.
