Gầm xe ồn do đâu?

Đệm lót cao su mòn, liên kết lỏng lẻo giữa các chi tiết là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng xe bị ồn mỗi khi tăng-giảm tốc độ.

Lái xe trên đường xấu, thường xuyên phải vượt chướng ngại vật hay ổ gà. Tải trọng động xuất hiện liên tục, quá sức chịu đựng của đệm lót. Bị mòn hoặc vỡ làm đệm mất đi khả năng chống rung, ồn. Hiện tượng càng rõ khi tài xế đạp ga tăng tốc hoặc phanh xe.

Các xung lực được giảm chấn và các đệm cao su hấp thụ. Đệm vỡ gây nên va đập giữa các chi tiết kim loại. Ví như trường hợp phanh gấp, mô-men phanh làm cho hệ thống treo có nguy cơ xoắn lại, trọng lực dồn vào hệ treo trước và tải lớn gây ra va đập ở liên kết yếu.

Để thực hiện nhiệm vụ duy trì khả năng bám đường của bánh, đảm bảo độ êm dịu cho ca-bin, hệ thống treo phải hoạt động liên tục, các phần tử có sự chuyển dịch tương đối với nhau. Đệm lót kém làm các liên kết lỏng, ọp ẹp. Thay vì tiếp xúc qua lớp cao su đàn hồi, kiểu tiếp xúc giữa các mặt kim loại, khi cọ sát phát sinh ra tiếng kêu.

Ở trạng thái không chịu tải, đệm cao su tốt phải nằm chính giữa trục. Nếu trục bị lệch so với đệm lót có nghĩa rằng đệm đã bị mòn. Bất kỳ đệm lót nào xuất hiện vết nứt hoặc bị dơ khi rung tay lắc thì chúng cần được thay thế.

Quan sát dưới gầm xe, dễ nhận thấy nhà sản xuất lựa chọn phương án treo ống xả thay vì gắn chặt lên thân xe. Thiết kế không những làm giảm nguy cơ cháy nổ do nhiệt độ ống xả cao mà còn giúp cách âm cho ca-bin. Khí xả giãn nở và thoát ra ngoài theo nhịp, tương ứng với tốc độ làm việc của động cơ, phát sinh ra tiếng ồn. Âm thanh truyền qua liên kết tới ca-bin, vì thế đệm cao su được bổ sung làm nhiệm vụ treo ống xả và hấp thụ dao động, cản trở chúng truyền lên thân xe.

Thời gian làm việc dài, bùn đất bám chặt, cộng thêm luôn phải chịu nhiệt độ cao do gần ống xả, đệm cao su biến chất, mất đi khả năng đàn hồi, các khớp kẹt chặt. Liên kết giữa ống xả và thân xe trở nên cứng hơn và cho phép rung động truyền qua, xe bị ồn.

Động cơ luôn là nguồn rung thường trực kể từ khi nổ máy. Vì thế nó cũng được gá đặt lên khung xe bằng các đệm cao su. Lái xe có thể cảm nhận rõ nguồn rung này mỗi khi khởi động, trong giai đoạn động cơ làm việc chưa ổn định.

Lái xe trên mặt đường nhiều đá dăm, bạn thường nghe thấy tiếng lẹt đẹt dưới lốp, đó chỉ đơn giản là tương tác của lốp với đường. Đôi khi lại xuất hiện tiếng lốp bốp trên thân là do đá bắn lên gầm xe.